“Ik zal me nooit door iemand anders laten vertellen hoe revolutionair ik ben,” verklaart de Cubaanse muzikant Pedro Luis Ferrer, wiens album Rústico in de VS uitkwam op 8 maart 2005 onder het label Escondida. “Als mensen tegen mij beginnen over het concept van ‘Cubaansheid’ zeg ik dat ik de Cubaan ben die ik wil zijn. Ik ben mijn eigen versie van wat Cubaans is. Mijn eigen versie van de changüí, mijn eigen versie van de son, mijn eigen versie van de trova. Ik ben zelfs mijn eigen versie van de Cubaanse revolutie!”

Zijn behoefte aan vrijheid is een constante factor in zijn oeuvre. Hij put uit de rijke muzikale traditie van zijn land en geeft deze een nieuwe betekenis. Zo creëerde hij de term ‘changüisa’, om zich in alle vrijheid te kunnen baseren op de traditionele changüí, maar er met de inbreng van andere elementen een eigen draai aan te kunnen geven. Daarnaast heeft Ferrer geen eigen band meer, maar kiest hij voor het werken in een bunga. “Een bunga bestaat uit een aantal willekeurige personen die kleine groepen vormen, en die puur spelen om het plezier van het spelen,” legt Ferrer uit. “Er is geen vast formaat. Iedereen kan een instrument meebrengen: een accordeon, een trommel; of een fles voor het ting-ting-geluid! En zo spelen wij: we laten de instrumenten rouleren en introduceren nieuwe elementen wanneer we daar zin in hebben.”

Die nieuwe elementen variëren van vrijwel verloren Cubaanse tradities, tot instrumenten van elders en moderne songwritingtechnieken. Zo zijn op het album Rústico onder meer de Peruaanse cajón, de van oorsprong Afrikaanse marímbula, en een Afrikaanse clave te horen. Ook de teksten combineren traditie met een nieuwe insteek. In het nummer ‘Fundamento’ leidt een bezoek aan de groentenmarkt tot de conclusie dat een papaja of mango vrijwel een heel maandsalaris kost. De teksten geven dan ook scherpe kritiek op de Cubaanse realiteit. “Traditionalisten in Cuba zullen je waarschijnlijk vertellen dat mijn muziek niet zo traditioneel is als het lijkt,” zegt Ferrer. “Ik gebruik de  traditie om te vernieuwen, om gescheiden onderdelen weer bij elkaar te brengen. Om achtergelaten elementen weer naar voren te halen. Mensen gebruiken traditie als een communicatiemiddel, maar na verloop van tijd worden die tradities zo cliché, dat ze gaan vervelen. Door deze tradities opnieuw uit te vinden, komen ze weer tot leven voor het publiek.”

Nieuwsgierig geworden? Kijk en luister op www.myspace.com/jazzconexion